مرکز معلومات افغانستان در پوهنتون کابل (ACKU)
مرکز معلومات افغانستان (ACKU) را "نانسی دوپری" در سال 1998 میلادی به هدف جمع آوری و حفاظت از میراث فرهنگی افغانستان با شعار "ملت سازی از طریق اشتراک گذاری اطلاعات" اساس گذاشت. اکنون این مرکز از بزرگترین مراکز تحقیقاتی و آرشیفی مرتبط به افغانستان در منطقه می باشد که مجموعه بزرگ از آثار گرانبهای تاریخی و فرهنگی را جمع آوری و بخش بزرگ این مجموعه را در قالب های چاپی، صوتی و تصویری دیجیتالی نموده است. اهداف مرکز معلومات افغانستان ارتقای سواد، تسهیل کارهای علمی و ارائه آموزش های تحقیقاتی و پژوهشی می باشد.
در حال حاضر (ACKU) با سه برنامه عمده یعنی کتابخانه/آرشیف دیجیتالی، برنامه توانا و برنامه پژوهش و تحقیق فعالیت می نماید.
برنامه ها:
- کتابخانه / آرشیف دیجیتالی
کتابخانه/آرشیف یکی از برنامههای کلیدی این مرکز بهشمار میرود. در این بخش، کارمندان تخنیکی اسناد را جمعآوری، فهرستنویسی، اسکن و دیجیتالسازی میکنند و سپس این منابع از طریق پایگاههای آنلاین در دسترس کاربران محلی و بینالمللی قرار میگیرد. همچنان، یک اتاق مطالعه مجهز به کمپیوتر و انترنت برای محصلان و یک اتاق تحقیق مجهز برای استادان و سایر پژوهشگران فراهم شده است. سالانه بیش از چهل هزار کاربر از محوطه مرکز معلومات افغانستان بازدید میکنند و بیش از سه میلیون کاربر محلی و بینالمللی بهصورت آنلاین به این منابع دسترسی دارند.
- دیتابس اسناد تقنینی
یکی از مهمترین بخشهای این مرکز، دیتابس قوانین/ اسناد تقنینی افغانستان است. پس از سالها کار مداوم اسناد تقنینی افغانستان جمع آوری و از طریق این دیتابس همگانی شدهاند. این پایگاه دیجیتال با ویژگیها و سهولتهای لازم طراحی شده و تمام اسناد تقنینی افغانستان، به شمول نظامنامهها، فرمانها، اصولنامهها و دیگر اسناد تقنینی نافذ و غیر نافذ از طریق موتور جستجوی این پایگاه به زبانهای فارسی، پشتو و انگلیسی قابل دریافت بوده و دسترسی به داشتههای این دیتابس جامع اسناد تقنینی برای متخصصان حوزهی حقوق و عموم مردم آسان شده است.
گالریهای عکس Photo Collection
گالریهای عکس مرکز معلومات افغانستان، دورۀ زمانی 1880 تا اوایل دهه 2000 میلادی را پوشش میدهند. این عکسها ابتدا به صورت سلاید جمعآوری و سپس دیجیتالی، فهرستنویسی و در پایگاه دادهی مرکز ثبت شدهاند. گالریهای آنلاین ACKU بهعنوان ابزارهای پژوهشی طراحی شدهاند و امکان دسترسی به این منابع تاریخی و فرهنگی منحصر به فرد را برای کاربران فراهم میکنند. هر گالری و هر تصویر، توضیح کوتاهی دربارهی محتوا و اهمیت آن ارائه میدهد و زمینهای برای مطالعه بومشناسی و شناخت تاریخ افغانستان فراهم میآورد. تاکنون بیش از هفت هزار سلاید از این مجموعه دیجیتال و فهرستنویسی شده که از طریق آنلاین در دسترس عموم قرار میگیرند.
www.ackuimages.photoshelter.com
- برنامهی توانا ABLE
برنامهی توانا یکی از برنامههای فرهنگی ـ آموزشی مرکز معلومات افغانستان است که با هدف نشر کتاب، تأسیس و توسعه کتابخانهها و ترویج فرهنگ کتابخوانی فعالیت مینماید. یکی از مأموریتهای اساسی این برنامه، چاپ و توزیع کتابهای کمکآموزشی برای کودکان و نوجوانان میباشد. برنامهی توانا بیش از دو دهه سابقه فعالیت فرهنگی و آموزشی را در کارنامه خود دارد.
از سال ۱۹۹۶ میلادی تاکنون، این برنامه موفق به تأسیس ۲۸۸ کتابخانه در ۳۴ ولایت کشور شده و بیش از ۴۵۰ عنوان کتاب را به زبانهای ملی و محلی چاپ و توزیع نموده است. افزون بر این، برنامهی توانا یک پلتفرم آنلاین ویژه کتابهای کودکان را برای مهاجران افغانستانی خارج از کشور ایجاد کرده است که از طریق آن، علاقهمندان میتوانند به کتابهای ادبیات کودک، بهویژه داستانها و شعرها، دسترسی یافته و آنها را به زبانهای مادری خود مطالعه نمایند.
بر اساس بررسیهای انجامشده، سالانه بیش از یکونیم میلیون نفر از کتابخانههای تحت پوشش برنامهی توانا در سراسر کشور استفاده میکنند. این برنامه همچنین در راستای تقویت سواد و سوادآموزی، اقدام به چاپ و نشر کتاب برای بزرگسالانی نموده است که از آموزشهای رسمی محروم ماندهاند و در این زمینه دستاوردهای قابلتوجهی داشته است.
- تحقیق و ارتباطات
مرکز معلومات افغانستان با آموزش دانش پژوهان محلی در روش شناسی تحقیق، تحلیل انتقادی و نوشتههای آکادمیک، فضا و محیط مناسبی برای علاقهمندان این عرصه فراهم ساخته است. زمینهسازی و تسهیل کارهای تحقیقاتی و ترویج پژهشهای اکادمیک یکی از اهداف کلیدی ACKU است. برای این منظور، ما نه تنها تسهیلات لازم را - با هدف گسترش مهارت های پژوهشی در بین دانشجویان - فراهم کرده ایم، بلکه با برگزاری سمینارها و کارگاههای آموزشی دربارهی روش تحقیق و میزبانی از کارهای تحقیقاتی به اساتید دانشگاهها، پژوهشگران، دانشجویان، آموزگاران و سایر افراد این فرصت را خلق کرده ایم تا از این امکانات و ظرفیتهای پژوهشی استفاده کنند.
همچنین، مرکز معلومات افغانستان در راستای اجرای پروژههای تحقیقاتی، با مؤسسات پژوهشی در داخل و خارج از کشور مشارکت فعال دارد. راهاندازی برنامههایی چون صنوف فن بیان، ایجاد کارنرهای مرکز معلومات افغانستان بهویژه در پوهنتونهای مرکز و ولایات، و معرفی روش استفاده از داشتههای این مرکز از طریق وبسایتها و پلتفرمهای آنلاین، از دیگر فعالیتهایی است که با همکاری نهادهای اکادمیک و مؤسسات همکار عملی میگردد.